Janneke Jonkman
Janneke Jonkman is schrijfcoach en schrijfdocent bij de schrijftuin.
De 7 allerbeste schrijftips van Janneke Jonkman
Volg je (op dit moment) geen schrijfcursus, maar heb je wel schrijfambities? Het belangrijkste is dan dat je actief bezig bent met schrijven. 7 tips om geïnspireerd te blijven.
1. Creëer ruimte (letterlijk en figuurlijk)
Om succesvol te kunnen schrijven heb je ruimte nodig, letterlijk en figuurlijk. Denk aan Virginia Woolf’s ‘A room of one’s own’. Maak minimaal eenmaal in de week tijd om te schrijven, en zorg dat je een eigen schrijfplek hebt in huis. Is voor dat laatste in jouw huis geen ruimte, verzamel dan een paar krachtige symbolen waarvan je inspiratie krijgt. Bijvoorbeeld: een mooie steen, een souvenir, een vulpen, een fijn notitieboek, een foto of illustratie. Elke keer als je gaat schrijven let je eerst je schrijversattributen op je schrijfplek, zodat je in de juiste stemming komt om te schrijven. Schrijf het liefst elke dag, al is het maar een paar regels in je notitieboek of desnoods in je telefoon.
2. Schrijf op jouw favoriete tijdstip
Ontdek rond welke tijd je het makkelijkst in de flow belandt. Sommige schrijvers staan vroeg op en schrijven elke dag van zes tot negen uur 's morgens. Anderen werken juist liever 's avonds of 's nachts. Als je een vast schrijfritme hebt, is het makkelijker om jezelf ertoe te zetten om te gaan schrijven. Een vast aantal woorden instellen dat je per dag of week moet schrijven, kan ook helpen. Als ik aan een roman werk, schrijf ik meestal drie dagen per week en circa duizend woorden op een dag. Schrijven moet mijn eerste activiteit zijn van de dag, anders is mijn hoofd te vol met andere dingen.
3. Stel een beeldschermloze week in
In de tijd die je jaarlijks in social media en tv steekt, kun je gemiddeld 200 boeken lezen! Dat betekent dat je er minstens drie zou kunnen schrijven. Begin eens met je hoofd leeg te maken door je één week te onthouden van alle soorten beeldschermen (tenzij werkgerelateerd en strikt noodzakelijk). Je zult zien dat er ruimte in je hoofd ontstaat voor nieuwe ideeën. En zin om te schrijven.
4. Vorm een schrijfclub.
Vorm een clubje met andere schrijvers, bijvoorbeeld degenen die je in een van de schrijfworkshops hebt ontmoet met wie je een creatieve klik had. Maak bijvoorbeeld twee keer per maand een afspraak om samen ergens op locatie te gaan schrijven en kies om de beurt de locatie uit - een nieuwe omgeving werkt altijd inspirerend. Geef elkaar schrijfopdrachten en lees mee met elkaars werk. Zorg voor een veilige sfeer: spreek van tevoren af dat alles wat binnen de schrijfclub wordt besproken privé is en dus niet wordt gedeeld met anderen. En geef zorgvuldige, opbouwende kritiek aan elkaar, zoals je die zelf ook het liefst zou krijgen.
5. Lees over schrijven (en volg andere schrijvers)
Lees bijvoorbeeld Bird by Bird van Anne Lamott of Schrijven vanuit je hart van Natalie Goldberg. Ik raad ook aan om een abonnement te nemen op Schrijven Magazine. Lezen over schrijven creëert zin om te schrijven, en in Schrijven Magazine vind je goede interviews, columns en schrijftips. Ook literaire tijdschriften zijn de moeite van het lezen waard, omdat daar vaak nieuw talent in wordt gepubliceerd.
6. Doe mee aan schrijfwedstrijden
Doe regelmatig mee aan schrijfwedstrijden om jezelf te blijven motiveren en uitdagen. Hier vind je een goed overzicht.
7. Laat je lezen!
Werk je aan een manuscript, laat het dan op het juiste moment lezen aan personen die jij vertrouwt. Het juiste moment is doorgaans: niet te vroeg en ook niet te laat. Te vroeg kan ervoor zorgen dat je onzeker wordt over je werk: het is werk in wording en dus kan het zijn dat je verhaal zich nog aan het ontwikkelen is en het nog niet rijp is voor feedback. Te laat kan betekenen dat je bij nader inzien misschien je verhaal liever vanuit een ander perspectief had geschreven, of in een andere tijd. Als richtlijn zou ik zeggen: laat het lezen als je tussen de 10.000 en 20.000 woorden op papier hebt. Op dat model is ook de manuscriptbegeleiding gebaseerd.