Janneke Jonkman
Janneke Jonkman is schrijfcoach en schrijfdocent bij de schrijftuin.
Dit zijn de 10 meest gemaakte fouten van beginnende schrijvers
Je loopt al jaren rond met het idee dat je een boek wilt schrijven, liefst een boek dat ook wordt uitgegeven. Lees dan eerst even dit: de 10 meest gemaakte fouten van beginnend schrijvers die ik als schrijfcoach tegenkom.
1. Meerdere verhalen in één boek stoppen.
Veel beginnend schrijvers willen niet één boek schrijven, ze willen drie boeken schrijven. Maar dan wel alle drie tegelijk. Een verhaal dat te veel ideeën tegelijk bevat, gaat zwabberen. Wat is de kern van je verhaal? Daar ga ik met beginnend schrijvers altijd het eerst aan werken.
2. Gebrek aan focus.
Wat wil je personage en waarom lukt dat niet? Welke gebeurtenis brengt het verhaal in beweging? Welk conflict wordt er uitgevochten en met welke uitkomst? En op welke plek gebeurt dit alles? Als je dit allemaal niet helder hebt, heb je misschien wel een thema, maar nog geen verhaal. Schrijf je non-fictie, bedenk dan goed wat de urgentie is van je verhaal en welke boodschap of welk gevoel je wilt overbrengen op de lezer.
3. Geen synopsis schrijven.
Het kan werken: zomaar ergens beginnen met schrijven en dan wel zien waarheen het verhaal je leidt. Maar ga je op zoek naar een uitgever, dan is het belangrijk dat je een sterke synopsis meestuurt met je manuscript. Het schrijven van je synopsis kan bovendien houvast geven bij het ontwikkelen van een plot – daarom raad ik aan in een vroeg stadium te beginnen met je synopsis.
4. Gekunsteld taalgebruik.
Als je niet weet wat een woord precies betekent of hoe je het gebruikt in een zinsnede, gebruik het dan niet. Liever een eenvoudig woord dat precies raak is, dan een mooi, duur woord op een verkeerde plek.
5. Te persoonlijk worden.
Natuurlijk kun je je familiegeschiedenis op papier zetten, of die ene gebeurtenis die jouw leven heeft bepaald, graag zelfs - autofictie is als genre momenteel erg in trek. Maar zorg er dan wél voor dat je persoonlijke details die niet relevant zijn voor het verhaal achterwege laat. Tenzij je het verhaal alleen voor jezelf schrijft natuurlijk. Maar wil je je boek graag uitgeven, dan moet het herkenbaar zijn voor lezers die jou niet persoonlijk kennen.
6. Tijden door elkaar gebruiken.
Een pakkend verhaal schrijf je in de tegenwoordige tijd óf in de verleden tijd. Of je beschrijft het heden in de tegenwoordige tijd, en de flashbacks in de verleden tijd. Maar je kunt niet midden in een scène ineens van tijd veranderen, zoals veel beginnend schrijvers doen.
7. Te veel personages opvoeren.
Helemaal als ze allemaal een eigen perspectief krijgen. Het is al moeilijk genoeg om één perspectief geloofwaardig uit te werken, laat staan meerdere. Vaak kunnen personages worden samengevoegd of is er een accentverschuiving nodig. Is er bijvoorbeeld een bijfiguur dat een sterk innerlijk conflict heeft en een hoofdpersoon die vanaf de zijlijn toekijkt? Maak dan van de bijfiguur je hoofdpersoon.
8. Geen duidelijke plot.
Een verhaal zonder plot is als een puzzel waarvan de helft van de stukjes kwijt is. Het is lastig om er een geheel van te maken en de lezer zal het boek al snel wegleggen omdat-ie te weinig drang voelt om door te blijven lezen. Tip: volg onze workshop rondom plot.
9. Een verhaal willen schrijven dat geen urgentie heeft (voor jou).
Je denkt bijvoorbeeld dat je een literair familiedrama wil schrijven in 61 delen dat zich afspeelt in de 17e eeuw, terwijl je als schrijver veel beter uit de verf komt bij het schrijven van een lichtvoetig young adult-boek. Het schrijven wordt dan een beproeving. Vraag je daarom eerst af: welke schrijfstijl past bij mij? En welk verhaal wil ik écht vertellen?
10. Denken dat het vanzelf gaat.
Heb je eenmaal het verhaal gevonden dat bij je past, dan is schrijven heerlijk, maar het blijft ook hard werken. Geen enkel goed boek kwam in één keer als vanzelf op papier. Doorzettingsvermogen is belangrijk als je een boek wilt schrijven. En goede begeleiding. Omdat uitgevers meestal geen tijd hebben om jouw boek te begeleiden, is het fijn als je een schrijfcoach hebt die gelooft in jouw verhaal en er intensief met jou samen aan werkt. Als je durft te investeren in je schrijven, heb je de meeste kans op succes. Vorig jaar debuteerden twee van mijn cursisten succesvol omdat ze geloofden in wat ze te vertellen hadden én goede begeleiding kregen. Dat kun jij ook!